الشيخ علي المشكيني

131

كشكول حكمت (فارسى)

و حلّ معمّا اين است كه مرغ اولى ( شانه‌سر ) بوده و كلمهء سر در آخر واقع شده و چون آخر را بردارى ، بىسر مىشود و دومى كُلَنگ « 1 » بوده و چون كاف كه در سر كلمه است ، بردارى لنگ مىشود . « 2 » حساب جُمّل و حساب ابجديه نيز گفته مىشود و آن ، هشت كلمه است به نحو زير : نمايش تصوير در مادّه تاريخ‌ها و معما و شماره گذارىها استعمال مىشوند ؛ ده حرف اوّل به شماره از يك تا ده است و ده حرف بعدى ده تا ده تا بالا مىرود و ده حرف ديگر ، صد تا صد تا به هزار مىرسد . و شاعر گفته : يكان يكان شمر ابجدْ حروف تا حطى * چنان كه از كلمن عشر عشر تا سعفص پس آن كه از قرشت تا ضظع شمر صَدصد * دل از حساب جمل كن تمام مستخلص « 3 »

--> ( 1 ) . كُلَنگ : از پرندگان وحشى حلال گوشت كه داراى پاهاى بلند و گردن دراز و دم كوتاه است و بيشتر دركنار آب‌ها مىنشيند . ( 2 ) . مشكات العلوم نراقى . ( 3 ) . نصاب الصبيان .